แผนภูมิแกนต์Gantt Chart

01ภาพรวมของกราฟนี้

Gantt chart วางงานเป็นแถวและวาดแท่งที่กินช่วงเวลาตั้งแต่วันเริ่มถึงวันจบ สิ่งที่อ่านได้คือความยาวของแต่ละงาน การทับซ้อนระหว่างงาน และช่องว่างที่ไม่มีงานทำ ซึ่งเป็นข้อมูลที่ตารางวันที่บอกไม่ได้

ใช้ที่ไหนบ้าง — แผนโครงการ ตารางการผลิต ตารางออกอากาศ หรือช่วงเวลาของเหตุการณ์หลายอย่างที่ทับซ้อนกัน

สร้างอย่างไร

1. ขั้นที่ 1ระบุวันเริ่มและวันจบของทุกงาน
2. ขั้นที่ 2เรียงงานตามวันเริ่ม
3. ขั้นที่ 3วาดแท่งตามช่วงเวลา
4. ขั้นที่ 4ทำเครื่องหมายจุดสำคัญและงานที่รอกัน

02อธิบายภาษาคนเข้าใจง่าย ๆ

ตารางที่มีคอลัมน์วันเริ่มและวันจบบอกข้อมูลครบก็จริง แต่การอ่านว่างานไหนซ้อนกับงานไหนต้องเทียบวันทีละคู่ในหัว ซึ่งเกิน 5 งานก็ทำไม่ไหวแล้ว

แผนภูมิแกนต์เปลี่ยนวันที่ให้เป็นตำแหน่งบนแกนนอน ทันทีที่ทำแบบนั้น การทับซ้อนก็กลายเป็นสิ่งที่เห็นด้วยตาโดยไม่ต้องคำนวณ

ข้อมูลที่ได้ฟรีคือความยาวของแท่งซึ่งคือระยะเวลาของงาน และช่องว่างระหว่างแท่งซึ่งคือช่วงที่ไม่มีงานนั้นทำอยู่

สิ่งที่แผนภูมิแกนต์พื้นฐานไม่ได้บอกคือ "ทำไม" งานหนึ่งถึงต้องรออีกงาน ถ้าความสัมพันธ์นั้นสำคัญ ต้องเพิ่มลูกศรเชื่อมระหว่างงาน ซึ่งทำให้ภาพรกขึ้นมาก

ข้อควรระวังที่พบบ่อยในการใช้งานจริงคือ แผนภูมิแกนต์แสดง "แผน" ไม่ใช่ "ความจริง" ถ้าไม่อัปเดตตามความคืบหน้าจริง มันจะกลายเป็นภาพที่ดูเป็นระเบียบแต่ไม่ตรงกับสิ่งที่เกิดขึ้น

03ข้อมูลที่ต้องใช้

คอลัมน์ที่ต้องเตรียม

ต้องเตรียมข้อมูลอย่างไรก่อนวาด

1. ตรวจว่าวันเริ่มอยู่ก่อนวันจบทุกแถว
2. เรียงงานตามวันเริ่มหรือตามเฟสของโครงการ
3. ระบุว่าวันที่เป็นแผนหรือของจริง

ค่าที่หายไป — งานที่ยังไม่กำหนดวันจบให้วาดแท่งที่ปลายเปิดพร้อมสัญลักษณ์ ห้ามเดาวันจบเอง

สเกลของแกน — แกนเวลาเป็นเชิงเส้นตามวันจริงเสมอ ห้ามย่อช่วงที่ไม่มีงานเพราะจะทำให้ระยะเวลาผิด

หน้าตาไฟล์ที่ต้องเตรียม

task,start,end
…

04อ่านแล้วเห็นอะไร

อ่านตามลำดับนี้

1. ดูความยาวรวมของโครงการจากซ้ายสุดถึงขวาสุด
2. มองแนวตั้งหาช่วงที่มีหลายแท่งซ้อนกัน
3. หางานที่ยาวผิดปกติ

05เหมาะกับการนำเสนอแบบไหน

ทำอย่างไรให้คนอ่านได้ข้อสรุปโดยไม่ต้องบรรยาย

1. ลากเส้นแนวตั้งของวันนี้เพื่อให้เห็นว่าอยู่ตรงไหนของแผน
2. ทำเครื่องหมายจุดสำคัญด้วยสัญลักษณ์เพชร
3. ใช้สีบอกเฟสหรือทีมที่รับผิดชอบ

06เอาไปใช้ต่อ

โค้ดทุกชิ้นอ่านไฟล์ gantt-chart-sample.csv ชุดเดียวกับที่ Playground ใช้ และตัวเลขในโค้ดเปลี่ยนตามค่าที่คุณปรับด้านล่าง

# ติดตั้ง: pip install "matplotlib==3.10.*" "pandas==2.*"
# ดาวน์โหลด gantt-chart-sample.csv จากหน้านี้ แล้ววางไว้ข้างสคริปต์
import matplotlib
matplotlib.use("Agg")   # รันแบบไม่มีหน้าจอ ถ้ารันในเครื่องตัวเองลบบรรทัดนี้ได้
import matplotlib.pyplot as plt
import pandas as pd

C1, C2, C3 = "#2a78d6", "#eb6834", "#1baf7a"   # palette ของคลัง เปลี่ยนเป็นสีองค์กรได้
INK, SURFACE = "#0b0b0b", "#fcfcfb"

df = pd.read_csv("gantt-chart-sample.csv")

NOTE = "overlap"   # ← ค่าจาก Playground

fig, ax = plt.subplots(figsize=(7.6, 4.2), facecolor=SURFACE)
ax.set_facecolor(SURFACE)

df["start"] = pd.to_datetime(df["start"]); df["end"] = pd.to_datetime(df["end"])
d = df.sort_values("start", ascending=False)      # ascending=False เพราะ barh วาดจากล่างขึ้นบน
ax.barh(d["task"], (d["end"] - d["start"]).dt.days, left=d["start"], height=0.58, color=C1)
ax.axvline(d["start"].min(), color=INK, linestyle="--", linewidth=1)   # เส้นวันเริ่มโครงการ
ax.set_xlabel("วันที่")
fig.autofmt_xdate()

ax.spines[["top", "right"]].set_visible(False)   # ลดเส้นที่ไม่ได้ให้ข้อมูล
fig.tight_layout()
fig.savefig("gantt-chart.png", dpi=160)
print("เขียน gantt-chart.png แล้ว ·", len(df), "แถว")

ติดตั้ง: pip install "matplotlib==3.10.*" "pandas==2.*" · ทดสอบกับเวอร์ชัน 3.10

07ลองเล่นเพื่อเข้าใจ

ข้อควรระวัง

1. ย่อแกนเวลาในช่วงที่ไม่มีงาน ทำให้ระยะเวลาที่เห็นผิดจากความจริง
2. ไม่ระบุว่าเป็นแผนหรือความคืบหน้าจริง
3. ใส่งานมากเกินไปจนต้องเลื่อนหน้าและเทียบกันไม่ได้
4. ใส่ลูกศรเชื่อมทุกความสัมพันธ์จนภาพรกจนอ่านไม่ออก

เมื่อไหร่ไม่ควรใช้กราฟนี้

• สนใจลำดับการพึ่งพามากกว่าช่วงเวลา→ใช้แทน: flow-diagram หรือ node-link-tree
• งานทุกงานยาวเท่ากันและไม่ทับซ้อน→ใช้แทน: ตารางวันที่ธรรมดา
• ต้องการดูภาระงานรวมตามเวลา→ใช้แทน: stacked-area ของจำนวนงานที่ทำพร้อมกัน

กราฟที่เกี่ยวข้อง