กราฟแท่งเทียนCandlestick Chart

01ภาพรวมของกราฟนี้

Candlestick chart อัดข้อมูลสี่ค่าต่อหนึ่งคาบเวลาไว้ในสัญลักษณ์เดียว ตัวเทียนบอกช่วงระหว่างราคาเปิดกับปิด ไส้เทียนบอกช่วงสูงสุดถึงต่ำสุด และสีบอกทิศทาง ทำให้เห็นทั้งความผันผวนภายในคาบและผลลัพธ์ของคาบพร้อมกัน

ใช้ที่ไหนบ้าง — ราคาหุ้นหรือสินทรัพย์รายวัน อัตราแลกเปลี่ยน หรือข้อมูลใดก็ตามที่มีค่าเปิด ปิด สูงสุด ต่ำสุดในแต่ละคาบ

สร้างอย่างไร

1. ขั้นที่ 1เตรียมข้อมูลสี่ค่าต่อคาบ
2. ขั้นที่ 2วาดไส้เทียนจากต่ำสุดถึงสูงสุด
3. ขั้นที่ 3วาดตัวเทียนระหว่างเปิดกับปิด
4. ขั้นที่ 4ระบายสีตามทิศทาง

02อธิบายภาษาคนเข้าใจง่าย ๆ

ราคาในหนึ่งวันไม่ใช่ตัวเลขเดียว มันมีราคาตอนเปิด ตอนปิด จุดสูงสุด และจุดต่ำสุด กราฟเส้นที่ใช้แค่ราคาปิดจึงทิ้งข้อมูลไปสามในสี่ส่วน

แท่งเทียนแก้ด้วยการอัดทั้งสี่ค่าไว้ในสัญลักษณ์เดียว ส่วนที่หนาคือช่วงระหว่างเปิดกับปิด ส่วนเส้นบาง ๆ ที่ยื่นออกมาคือจุดสูงสุดและต่ำสุดที่แตะระหว่างวัน

สีทำหน้าที่บอกทิศทาง ถ้าปิดสูงกว่าเปิดใช้สีหนึ่ง ถ้าปิดต่ำกว่าเปิดใช้อีกสี ผู้อ่านจึงกวาดตาเห็นแนวโน้มรวมได้โดยไม่ต้องอ่านตัวเลข

สิ่งที่แท่งเทียนบอกได้และกราฟเส้นบอกไม่ได้คือ "ความผันผวนภายในคาบ" ไส้ที่ยาวมากแปลว่าวันนั้นราคาแกว่งแรงแม้จะปิดใกล้เคียงกับที่เปิด ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญเรื่องความเสี่ยง

ข้อควรระวังคือกราฟนี้ต้องการข้อมูลครบสี่ค่าจริง ๆ ถ้ามีแค่ราคาปิดก็ไม่มีประโยชน์ที่จะใช้ และการดูแท่งเทียนเยอะเกินไปในหน้าเดียวจะทำให้รายละเอียดหายหมด

03ข้อมูลที่ต้องใช้

คอลัมน์ที่ต้องเตรียม

ต้องเตรียมข้อมูลอย่างไรก่อนวาด

1. ตรวจว่า high >= max(open, close) และ low <= min(open, close) ทุกแถว
2. เรียงตามเวลา
3. ตัดสินใจว่าจะแสดงคาบที่ไม่มีการซื้อขายอย่างไร

ค่าที่หายไป — คาบที่ไม่มีการซื้อขายควรเว้นช่องว่างหรือย่อแกนข้ามไป ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งและระบุ

สเกลของแกน — linear สำหรับช่วงสั้น และ log สำหรับช่วงยาวที่ราคาเปลี่ยนหลายเท่า เพราะ log ทำให้เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงที่เท่ากันดูเท่ากัน

หน้าตาไฟล์ที่ต้องเตรียม

date,open,high,low,close
…

04อ่านแล้วเห็นอะไร

อ่านตามลำดับนี้

1. ดูสีเพื่อรู้ทิศทางของคาบ
2. ดูความยาวของไส้เพื่อประเมินความผันผวน
3. ดูความหนาของตัวเทียนเพื่อรู้ขนาดของการเปลี่ยนแปลงสุทธิ

05เหมาะกับการนำเสนอแบบไหน

ทำอย่างไรให้คนอ่านได้ข้อสรุปโดยไม่ต้องบรรยาย

1. ทำเครื่องหมายคาบที่มีเหตุการณ์สำคัญ
2. วางกราฟปริมาณการซื้อขายไว้ใต้กราฟราคาด้วยแกนเวลาเดียวกัน
3. เขียนช่วงเวลาที่แสดงให้ชัด

06เอาไปใช้ต่อ

โค้ดทุกชิ้นอ่านไฟล์ candlestick-chart-sample.csv ชุดเดียวกับที่ Playground ใช้ และตัวเลขในโค้ดเปลี่ยนตามค่าที่คุณปรับด้านล่าง

# ติดตั้ง: pip install "matplotlib==3.10.*" "pandas==2.*"
# ดาวน์โหลด candlestick-chart-sample.csv จากหน้านี้ แล้ววางไว้ข้างสคริปต์
import matplotlib
matplotlib.use("Agg")   # รันแบบไม่มีหน้าจอ ถ้ารันในเครื่องตัวเองลบบรรทัดนี้ได้
import matplotlib.pyplot as plt
import pandas as pd

C1, C2, C3 = "#2a78d6", "#eb6834", "#1baf7a"   # palette ของคลัง เปลี่ยนเป็นสีองค์กรได้
INK, SURFACE = "#0b0b0b", "#fcfcfb"

df = pd.read_csv("candlestick-chart-sample.csv")
df["open"] = pd.to_numeric(df["open"], errors="coerce")
df["high"] = pd.to_numeric(df["high"], errors="coerce")
df["low"] = pd.to_numeric(df["low"], errors="coerce")
df["close"] = pd.to_numeric(df["close"], errors="coerce")
NOTE = "wick"   # ← ค่าจาก Playground

fig, ax = plt.subplots(figsize=(7.6, 4.2), facecolor=SURFACE)
ax.set_facecolor(SURFACE)

df["date"] = pd.to_datetime(df["date"])
d = df.sort_values("date")
for _, r in d.iterrows():
    up = r["close"] >= r["open"]
    color = "#008300" if up else "#e34948"
    ax.plot([r["date"], r["date"]], [r["low"], r["high"]], color=color, linewidth=1.2)  # ไส้เทียน
    ax.plot([r["date"], r["date"]], [r["open"], r["close"]], color=color, linewidth=5)  # ตัวเทียน
ax.set_ylabel("ราคา"); ax.grid(axis="y", alpha=0.25); ax.set_axisbelow(True)
fig.autofmt_xdate()

ax.spines[["top", "right"]].set_visible(False)   # ลดเส้นที่ไม่ได้ให้ข้อมูล
fig.tight_layout()
fig.savefig("candlestick-chart.png", dpi=160)
print("เขียน candlestick-chart.png แล้ว ·", len(df), "แถว")

ติดตั้ง: pip install "matplotlib==3.10.*" "pandas==2.*" · ทดสอบกับเวอร์ชัน 3.10

07ลองเล่นเพื่อเข้าใจ

ข้อควรระวัง

1. ใช้กราฟนี้ทั้งที่มีแค่ราคาปิด ซึ่งไม่ได้อะไรเพิ่มจากกราฟเส้น
2. ไม่ตรวจว่า high และ low สอดคล้องกับ open และ close ทำให้วาดข้อมูลที่ผิดออกมา
3. ใส่แท่งมากเกินไปจนไส้กับตัวเทียนแยกไม่ออก
4. ใช้สีแดงเขียวโดยไม่มีสัญลักษณ์อื่นช่วย ทำให้คนตาบอดสีอ่านทิศทางไม่ได้

เมื่อไหร่ไม่ควรใช้กราฟนี้

• มีเฉพาะราคาปิด→ใช้แทน: line-chart
• ผู้อ่านไม่คุ้นกับข้อมูลราคา→ใช้แทน: line-chart พร้อมแถบแสดงช่วง
• สนใจแค่ความผันผวน→ใช้แทน: confidence-band หรือ box-plot รายคาบ

กราฟที่เกี่ยวข้อง