กราฟเส้นLine Chart

01ภาพรวมของกราฟนี้

Line chart เชื่อมค่าที่เรียงตามเวลาเข้าด้วยกัน สิ่งที่เราอ่านจริง ๆ ไม่ใช่ตำแหน่งของจุดแต่ละจุด แต่คือ "ความชัน" ซึ่งบอกอัตราการเปลี่ยนแปลง เส้นที่เชื่อมยังสื่อด้วยว่าค่าระหว่างจุดมีอยู่จริงและต่อเนื่อง จึงใช้ได้เฉพาะกับข้อมูลที่ต่อเนื่องจริง

ใช้ที่ไหนบ้าง — ยอดขายรายเดือน จำนวนผู้ใช้รายวัน ราคาหุ้น อุณหภูมิ หรือทุกอย่างที่วัดซ้ำตามเวลา

สร้างอย่างไร

1. ขั้นที่ 1เรียงข้อมูลตามเวลา
2. ขั้นที่ 2ตรวจว่าช่วงห่างระหว่างจุดสม่ำเสมอ
3. ขั้นที่ 3วาดเส้นเชื่อมจุด
4. ขั้นที่ 4ติดป้ายเฉพาะจุดที่จะพูดถึง

02อธิบายภาษาคนเข้าใจง่าย ๆ

กราฟเส้นต่างจากกราฟแท่งตรงที่มันไม่ได้ให้เราอ่านค่าทีละค่า แต่ให้เราอ่าน "รูปร่างของการเปลี่ยนแปลง" ทั้งเส้นพร้อมกัน สมองเราจับความชันได้เร็วกว่าการเทียบตัวเลขทีละคู่มาก

เพราะเส้นเชื่อมจุด มันจึงบอกโดยนัยว่า "ระหว่างสองจุดนี้มีค่าอยู่จริงและไหลต่อเนื่อง" ข้อนี้สำคัญ ถ้าข้อมูลเป็นหมวดหมู่ที่ไม่ต่อเนื่อง เช่น ยอดขายรายจังหวัด การลากเส้นเชื่อมจะเป็นการโกหก

ช่วงห่างของเวลาต้องสม่ำเสมอ ถ้าข้อมูลบางช่วงเก็บทุกวันแต่บางช่วงเก็บทุกเดือน แล้ววาดจุดห่างเท่ากันหมด ความชันจะผิดทั้งกราฟ ต้องวางตำแหน่งตามเวลาจริงเสมอ

ต่างจากกราฟแท่ง กราฟเส้นไม่จำเป็นต้องเริ่มที่ศูนย์ เพราะเราอ่านความชันไม่ได้อ่านความยาว การซูมเข้าไปที่ช่วงที่ข้อมูลอยู่จริงมักทำให้เห็นรูปแบบได้ชัดกว่า แต่ต้องเขียนบอกว่าแกนเริ่มที่เท่าไร

สิ่งที่ต้องระวังคือการทำให้เส้นเรียบเกินไป การใช้ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ช่วยลดสัญญาณรบกวนได้จริง แต่ก็ลบจุดหักเหและค่าผิดปกติที่อาจเป็นเรื่องสำคัญที่สุดออกไปด้วย

03ข้อมูลที่ต้องใช้

คอลัมน์ที่ต้องเตรียม

ต้องเตรียมข้อมูลอย่างไรก่อนวาด

1. เรียงตามเวลา
2. ตรวจช่องว่างของเวลาที่หายไป
3. ตัดสินใจว่าจะเติมค่าที่หายหรือทิ้งช่องว่างไว้
4. ตรวจว่านิยามของตัวชี้วัดไม่เปลี่ยนกลางทาง

ค่าที่หายไป — ★ ห้ามลากเส้นข้ามช่วงที่ไม่มีข้อมูล ต้องหักเส้นให้เห็นช่องว่าง เพราะการลากข้ามคือการอ้างว่ารู้ค่าที่ไม่ได้วัด

สเกลของแกน — linear เป็นค่าเริ่มต้น ใช้ log เมื่อสนใจอัตราการเติบโตเป็นเปอร์เซ็นต์ เพราะบนสเกล log ความชันเท่ากันแปลว่าเติบโตเท่ากันเป็นสัดส่วน

หน้าตาไฟล์ที่ต้องเตรียม

date,value
…

04อ่านแล้วเห็นอะไร

อ่านตามลำดับนี้

1. ดูทิศทางรวมจากซ้ายไปขวาก่อน
2. หาจุดที่ความชันเปลี่ยนอย่างชัดเจน
3. ดูช่วงที่เส้นหยักมากซึ่งแปลว่าผันผวน
4. ตรวจว่าแกนตั้งเริ่มที่เท่าไร

05เหมาะกับการนำเสนอแบบไหน

ทำอย่างไรให้คนอ่านได้ข้อสรุปโดยไม่ต้องบรรยาย

1. ทำเครื่องหมายเหตุการณ์สำคัญด้วยเส้นแนวตั้งพร้อมป้าย
2. ติดค่าล่าสุดไว้ปลายเส้นเสมอ
3. ระบายพื้นหลังจาง ๆ ในช่วงที่ต้องการชี้ให้ดู

06เอาไปใช้ต่อ

โค้ดทุกชิ้นอ่านไฟล์ line-chart-sample.csv ชุดเดียวกับที่ Playground ใช้ และตัวเลขในโค้ดเปลี่ยนตามค่าที่คุณปรับด้านล่าง

# ติดตั้ง: pip install "matplotlib==3.10.*" "pandas==2.*"
# ดาวน์โหลด line-chart-sample.csv จากหน้านี้ แล้ววางไว้ข้างสคริปต์
import matplotlib
matplotlib.use("Agg")   # รันแบบไม่มีหน้าจอ ถ้ารันในเครื่องตัวเองลบบรรทัดนี้ได้
import matplotlib.pyplot as plt
import pandas as pd

C1, C2, C3 = "#2a78d6", "#eb6834", "#1baf7a"   # palette ของคลัง เปลี่ยนเป็นสีองค์กรได้
INK, SURFACE = "#0b0b0b", "#fcfcfb"

df = pd.read_csv("line-chart-sample.csv")
df["value"] = pd.to_numeric(df["value"], errors="coerce")
SMOOTH = 1
ZEROBASELINE = "no"   # ← ค่าจาก Playground

fig, ax = plt.subplots(figsize=(7.6, 4.2), facecolor=SURFACE)
ax.set_facecolor(SURFACE)

df["date"] = pd.to_datetime(df["date"])
d = df.sort_values("date")
y = d["value"].rolling(SMOOTH).mean() if SMOOTH > 1 else d["value"]
ax.plot(d["date"], y, color=C1, linewidth=2)
ax.scatter(d["date"].iloc[-1], y.iloc[-1], color=C1, zorder=3, s=40)
ax.annotate(f"{y.iloc[-1]:,.1f}", (d["date"].iloc[-1], y.iloc[-1]), xytext=(-8, 10),
            textcoords="offset points", ha="right", fontsize=10)
ax.set_ylabel("ค่าที่วัดได้"); ax.grid(axis="y", alpha=0.25); ax.set_axisbelow(True)
fig.autofmt_xdate()

ax.spines[["top", "right"]].set_visible(False)   # ลดเส้นที่ไม่ได้ให้ข้อมูล
fig.tight_layout()
fig.savefig("line-chart.png", dpi=160)
print("เขียน line-chart.png แล้ว ·", len(df), "แถว")

ติดตั้ง: pip install "matplotlib==3.10.*" "pandas==2.*" · ทดสอบกับเวอร์ชัน 3.10

07ลองเล่นเพื่อเข้าใจ

ข้อควรระวัง

1. ★ ลากเส้นข้ามช่วงที่ไม่มีข้อมูล ซึ่งเป็นการอ้างว่ารู้ค่าที่ไม่เคยวัด
2. ใช้กราฟเส้นกับหมวดหมู่ที่ไม่ต่อเนื่อง เช่น ลากเส้นเชื่อมยอดขายรายจังหวัด
3. วางจุดเวลาห่างเท่ากันทั้งที่ช่วงเวลาจริงไม่เท่ากัน
4. ทำให้เส้นเรียบด้วยค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่โดยไม่บอก ทำให้ผู้อ่านคิดว่าข้อมูลจริงนิ่งกว่าที่เป็น
5. บีบแกนตั้งจนความผันผวนปกติดูเหมือนวิกฤต

เมื่อไหร่ไม่ควรใช้กราฟนี้

• แกนนอนเป็นหมวดหมู่ที่ไม่ต่อเนื่อง→ใช้แทน: bar-chart
• ค่าเปลี่ยนเป็นครั้ง ๆ ไม่ได้ไหลต่อเนื่อง เช่น ราคาที่ปรับเป็นขั้น→ใช้แทน: step-chart
• สนใจปริมาณสะสมมากกว่าทิศทาง→ใช้แทน: area-chart
• มีหลายอนุกรมที่ต้องเทียบกัน→ใช้แทน: multi-line-chart หรือ small-multiples

กราฟที่เกี่ยวข้อง